Blog

Een Vereniging van Eigenaars (VvE) die wil verduurzamen, krijgt al snel te maken met verschillende mogelijkheden. Dakisolatie, gevelisolatie, beter glas, zonnepanelen, ventilatie of misschien op termijn een andere manier van verwarmen.

Maar welke maatregelen zijn voor het eigen appartementencomplex verstandig?

Een energieadvies voor een VvE brengt de energetische situatie van het gebouw in kaart en onderzoekt welke verduurzamingsmaatregelen technisch en financieel interessant kunnen zijn.

Het helpt de VvE om niet direct voor één oplossing te kiezen, maar eerst te begrijpen waar het gebouw staat en welke route logisch is.

Waarom heeft een VvE een energieadvies nodig?

Bij een individuele woning kan een eigenaar relatief eenvoudig besluiten om bijvoorbeeld glas te vervangen of zonnepanelen te plaatsen.

Bij een appartementencomplex ligt dat anders.

Er zijn gemeenschappelijke bouwdelen, meerdere eigenaren, een onderhoudsplanning, een reservefonds en vaak collectieve installaties. Bovendien kunnen verduurzamingsmaatregelen invloed op elkaar hebben.

Een energieadvies helpt om die samenhang zichtbaar te maken.

Het geeft antwoord op vragen als:

• waar verliest het gebouw energie?
• welke isolatiemaatregelen zijn mogelijk?
• welke installaties kunnen worden verbeterd?
• welke maatregelen horen bij elkaar?
• in welke volgorde kunnen ze het beste worden uitgevoerd?
• welke maatregelen kunnen met gepland onderhoud worden gecombineerd?

Daarmee ontstaat een onderbouwde basis voor verdere besluitvorming.

Wat wordt onderzocht bij een VvE-energieadvies?

Dat hangt af van het gebouw en de diepgang van het onderzoek.

Meestal wordt gekeken naar verschillende onderdelen van het appartementencomplex.

De gebouwschil

De gebouwschil vormt de grens tussen binnen en buiten.

Daarbij kan onder andere worden gekeken naar:

• dak;
• gevels;
• vloeren;
• kozijnen;
• ramen en glas;
• deuren;
• aanwezige isolatie.

De kwaliteit van de gebouwschil heeft grote invloed op de hoeveelheid warmte die nodig is om het gebouw comfortabel te houden.

Verwarming en warm water

Ook de manier waarop woningen en gemeenschappelijke ruimten worden verwarmd is relevant.

Heeft het complex individuele cv-ketels of een collectieve installatie? Hoe oud zijn de installaties? Welke onderdelen moeten de komende jaren worden vervangen?

Dat is belangrijke informatie voor de toekomstige verduurzamingsroute.

Ventilatie

Verduurzaming gaat niet alleen over warmte binnenhouden.

Wanneer een gebouw beter wordt geïsoleerd en luchtdichter wordt gemaakt, moet ook worden gekeken naar voldoende ventilatie.

Isolatie en ventilatie moeten daarom in samenhang worden bekeken.

Dat is belangrijk voor het binnenklimaat en voor een technisch goed functionerend gebouw.

Elektriciteitsgebruik

Ook het elektriciteitsgebruik van gemeenschappelijke voorzieningen kan onderdeel zijn van het onderzoek.

Denk bijvoorbeeld aan verlichting, liften, ventilatie, pompen en andere gebouwgebonden installaties.

Soms kunnen relatief eenvoudige maatregelen daar al tot een lager energiegebruik leiden.

Is een energieadvies hetzelfde als een energielabel?

Nee.

Een energielabel geeft een indicatie van de energieprestatie van een woning of gebouw.

Een energieadvies heeft een ander doel.

Daarbij wordt juist onderzocht wat de VvE kan verbeteren en welke maatregelen bij het gebouw passen.

Het energielabel kan informatie geven over de bestaande situatie, maar vormt op zichzelf nog geen verduurzamingsplan.

Is een energieadvies hetzelfde als een DMJOP?

Ook niet.

Een energieadvies richt zich primair op de energetische verbetering van het gebouw.

Een DMJOP – duurzaam meerjarenonderhoudsplan – koppelt verduurzaming aan de meerjarige onderhoudsplanning.

Dat verschil is belangrijk.

Een energieadvies kan bijvoorbeeld aangeven dat dakisolatie interessant is. Het DMJOP kan vervolgens laten zien dat het dak over vier jaar toch groot onderhoud nodig heeft en dat dát daarom het logische uitvoeringsmoment is.

De twee kunnen elkaar dus uitstekend aanvullen.

Waarom moet het bestaande MJOP worden meegenomen?

Een verduurzamingsadvies zonder kennis van het onderhoud kan leiden tot maatregelen op een onlogisch moment.

Stel dat zonnepanelen interessant lijken.

Wanneer het dak waarop ze moeten komen over drie jaar vervangen moet worden, is het verstandig om beide plannen op elkaar af te stemmen.

Hetzelfde geldt voor gevelisolatie, kozijnen, glas en technische installaties.

Daarom zou een energieadvies voor een VvE nooit volledig los moeten staan van het bestaande MJOP.

Onderhoud bepaalt vaak wanneer verduurzaming financieel en technisch het meest logisch is.

Welke maatregelen kunnen uit een energieadvies komen?

Dat verschilt sterk per gebouw.

Mogelijke maatregelen zijn bijvoorbeeld dak-, gevel- of vloerisolatie, isolerend glas, aanpassing van kozijnen, verbetering van ventilatie, energiezuinigere installaties of zonnepanelen.

Maar een goed advies bestaat niet simpelweg uit een lange lijst maatregelen.

Belangrijker is dat duidelijk wordt:

welke maatregelen passen bij het gebouw, welke maatregelen prioriteit hebben en welke maatregelen juist beter later kunnen worden uitgevoerd.

Moet je altijd eerst isoleren?

“Eerst isoleren, daarna installaties” is een veelgebruikte vuistregel.

Daar zit logica achter. Een beter geïsoleerd gebouw heeft minder warmte nodig. Dat kan invloed hebben op de capaciteit van toekomstige verwarmingsinstallaties.

Maar bij een VvE moet ook rekening worden gehouden met natuurlijke vervangingsmomenten.

Wanneer een installatie op korte termijn moet worden vervangen terwijl bepaalde gevelwerkzaamheden pas veel later gepland staan, kan een andere fasering logisch zijn.

Daarom is niet één standaardvolgorde voor iedere VvE geschikt.

Krijgt een VvE na een energieadvies direct een offerte?

Een onafhankelijk energieadvies zou in eerste instantie antwoord moeten geven op de vraag wat verstandig is, niet op de vraag welke installatie een bepaalde leverancier wil verkopen.

Dat onderscheid is belangrijk.

Een leverancier van zonnepanelen kijkt begrijpelijkerwijs naar zonnepanelen. Een isolatiebedrijf kijkt naar isolatie. Een installateur kijkt naar installaties.

De VvE moet eerst het totale gebouw begrijpen.

Daarna kunnen voor de gekozen maatregelen offertes en uitvoerende partijen worden gezocht.

Wat heeft een VvE aan verschillende scenario’s?

Niet iedere VvE heeft dezelfde ambitie of financiële mogelijkheden.

Daarom kan het nuttig zijn meerdere scenario’s uit te werken.

Bijvoorbeeld:

Scenario 1 – natuurlijke onderhoudsmomenten benutten
Verduurzamen wanneer bouwdelen toch aan onderhoud of vervanging toe zijn.

Scenario 2 – versneld verduurzamen
Bepaalde maatregelen eerder uitvoeren om energiegebruik en comfort sneller te verbeteren.

Scenario 3 – verdergaande langetermijnroute
Het gebouw stapsgewijs voorbereiden op een veel lagere energievraag en toekomstige warmtevoorziening.

Door scenario’s te vergelijken, krijgt de VvE iets om daadwerkelijk over te besluiten.

Wordt bij een energieadvies ook naar kosten gekeken?

Dat is verstandig.

Een technisch interessante maatregel is namelijk nog geen uitvoerbaar plan.

De VvE wil ook weten wat de investering ongeveer betekent, welk deel mogelijk samenvalt met noodzakelijk onderhoud en welke financiële ondersteuning beschikbaar kan zijn.

Daarom kan een goede vervolgstap bestaan uit het combineren van:

maatregelen + onderhoudskosten + meerinvestering voor verduurzaming + subsidies + beschikbare reserves + eventuele financiering.

Dan ontstaat geleidelijk een businesscase.

Kan een VvE subsidie krijgen voor energieadvies?

Voor VvE’s bestaan subsidiemogelijkheden waarbij onder voorwaarden ook bepaalde vormen van advies en onderzoek kunnen worden ondersteund.

De voorwaarden van subsidieregelingen kunnen veranderen.

Daarom is het belangrijk vóór het verstrekken van een opdracht te controleren welke actuele voorwaarden gelden en aan welke eisen het advies en de adviseur moeten voldoen.

Dat voorkomt dat een VvE achteraf ontdekt dat een onderzoek niet aan de subsidievoorwaarden voldoet.

Wanneer is het juiste moment voor een energieadvies?

Een energieadvies is vooral interessant wanneer een VvE serieus wil onderzoeken hoe het gebouw de komende jaren kan worden verbeterd.

Een logisch moment kan bijvoorbeeld zijn wanneer:

het MJOP wordt vernieuwd;

groot onderhoud dichterbij komt;

de VvE hoge energielasten ervaart;

een collectieve installatie vervangen moet worden;

eigenaren verduurzaming op de agenda willen zetten;

of de VvE wil onderzoeken welke subsidies en financieringsmogelijkheden bruikbaar zijn.

Hoe eerder de VvE vooruitkijkt, hoe groter de kans dat verduurzaming kan worden gekoppeld aan geplande werkzaamheden.

Van energieadvies naar uitvoeringsplan

Een energieadvies is uiteindelijk geen eindpunt.

Het is een hulpmiddel om betere beslissingen te nemen.

Na het onderzoek kan de VvE bepalen welke maatregelen verder worden uitgewerkt. Vervolgens kunnen kosten, subsidies en financiering worden onderzocht en kan een voorstel voor de Algemene Ledenvergadering worden voorbereid.

Een logische route is bijvoorbeeld:

energieadvies → maatregelen selecteren → koppelen aan MJOP → financiële scenario’s → subsidies en financiering → ALV-besluit → voorbereiding uitvoering.

Daarmee ontstaat stap voor stap een uitvoerbare verduurzamingsstrategie.

Een energieadvies begint bij het gebouw

VvEenergie helpt VvE’s om niet vanuit één product of techniek naar verduurzaming te kijken, maar vanuit het gebouw als geheel.

Daarbij worden energie, onderhoud, techniek, planning en financiële haalbaarheid met elkaar verbonden.

Want de belangrijkste vraag is uiteindelijk niet:

“Welke duurzame techniek kunnen we kopen?”